Tăng tốc WordPress phải bắt đầu từ gốc chứ không phải ngọn

Thực trạng chung của anh chị em muốn tăng tốc WordPress là phần đa chỉ quan tâm đến plugin cache & tối ưu ảnh. Nhưng đó chỉ là tối ưu phần ngọn- dù điều đó chắc chắn sẽ cho kết quả, tuy nhiên sẽ không được tối đa, cũng như không bền vững.

Vậy phần gốc mà tôi muốn đề cập là gì. Có 3 thứ thôi:

  • Web Server: hiện mọi người chủ yếu dùng ba loại- Apache, Nginx, LiteSpeed (hoặc OpenLiteSpeed). Trong đó LiteSpeed > OpenLiteSpeed >= Nginx > Apache, trong đó dấu > là chỉ tốc độ hiệu suất tốt hơn, dấu >= là ngang ngửa hoặc tốt hơn. Điều đó có nghĩa là ít nhất các bạn nên chọn Nginx hoặc OpenLiteSpeed, còn có điều kiện nên mua license của LiteSpeed. Máy chủ web tác động cực mạnh đến tốc độ, nhất là trên trang có lưu lượng truy cập từ trung bình đến lớn hoặc có chức năng phức tạp phải thao tác nhiều với cơ sở dữ liệu.
  • Công ty hosting: chất lượng của phần cứng là điều quan trọng thứ hai bạn cần lưu ý. Ưu điểm là bạn có rất nhiều lựa chọn và dễ dàng thay đổi công ty host khi cần. Nhưng quá nhiều lựa chọn cũng là nhược điểm, hơn nữa thông tin lại bị gây nhiễu bởi quảng cáo và những người dẫn đường chỉ lối tham gia tiếp thị liên kết để ăn hoa hồng, chất lượng có thể bị nói quá lên rất nhiều. Bạn nên tham khảo mọi người trong cộng đồng và tích cực dùng thử để biết công ty ổn thỏa & phù hợp. Ở thời điểm hiện tại, nói chung VPS sẽ cho bạn mức giá tối ưu nhất, đặc biệt là với chủ trang hạn chế về mặt kinh phí.
  • Theme: sẽ mất một thời gian nhưng rồi bạn sẽ tìm được máy chủ web và công ty hosting phù hợp và thường rất ổn định với hai dịch vụ này. Nhưng giao diện thì lại khác. Đây thường là điểm lỗi nặng nhất gây chậm website (ở khía cạnh khó khắc phục), đồng hành với nó còn có cả plugin nữa. Những người mới, chưa có kinh nghiệm thường chọn theme theo cảm tính, thấy nhiều người dùng, đẹp mắt, nhiều tính năng là sẽ mua. Khó trách được, vì dưới quan điểm người dùng đó là các yếu tố quan trọng đầu tiên. Tuy nhiên dưới khía cạnh hiệu suất tốc độ, không phải người viết giao diện và plugin nào cũng đạt đến kỹ năng viết mã tối ưu.

Tại sao theme và plugin là vấn đề lớn nhất trong tăng tốc WordPress?

Nguyên nhân là vì cả Web Server và dịch vụ hosting bạn có thể dễ dàng thay thế trong phần đa trường hợp. Không nói quá đâu, bạn chỉ cần bỏ chút thời gian chuyển host và kinh phí là có thể đạt được chất lượng khá với cả 2 dịch vụ này.

Sửa chữa theme và thay thế plugin trên các trang có tuổi đời mới thành vấn đề. Theme và plugin gắn với nhau như thịt với xương vậy. Ngay cả bạn thay thế theme chất lượng tốt nó có khả năng rất cao bị lệch pha với các plugin đang dùng. Nói tóm lại bạn sẽ phải đập đi xây lại từ đầu nếu muốn xử lý gọn gẽ vấn đề giao diện và chức năng.

Nhưng đập đi xây lại từ đầu không phải là chuyện đơn giản, nhất là trên các trang phức tạp, vì lúc đấy nhiệm vụ sẽ nặng nề hơn rất nhiều, tốn kinh phí và mất thời gian.

Do vậy, ít nhất trên các dự án mới bạn phải chọn lựa thật kỹ lưỡng theme và plugin. Đừng ngại đầu tư nếu đó là các trang thương mại hoặc quan trọng. Khoảng 40 – 50$ tiền theme và 100-200$ tiền plugin là sẽ đáp ứng đủ trong phần lớn nhu cầu của đa số các bạn. Và nói chung bất cứ giá nào cũng đều chấp nhận được, miễn là số tiền đó xứng đáng, nếu nhờ nó doanh thu của bạn tăng hơn nhiều chi phí bỏ ra.

Control panel cũng rất quan trọng

Control panel chính là giao diện để bạn tùy biến hosting, máy chủ web. Có những control panel chuyên nghiệp do bên thứ ba phát triển như Plesk, CyberPanel, cPanel, DirectAdmin, CentminMod, GridPane, ServerPilot, vân vân, và có cả những panel do công ty hosting tự phát triển, ví dụ Dreamhost, SiteGround.

Nói chung các control panel chuyển nghiệp thì tốt hơn, cũng như có nhiều tài liệu hướng dẫn.

Ngoài ra control panel còn phân biệt ở khía cạnh cực kỳ quan trọng, đó là giao diện người dùng dạng đồ họa hay dòng lệnh (command line).

Nói chung giao diện đồ họa dễ dùng cũng như có nhiều người dùng hơn, cả dân chuyên nghiệp và amateur đều dùng được, trong khi command line đòi hỏi phải có kỹ năng cao hơn khá nhiều, mức độ còn tùy thuộc sử dụng kiểu control panel cụ thể nào.

Các chủ trang nhỏ thích các control panel dòng lệnh vì hai yếu tố:

  • Rất nhiều sản phẩm miễn phí có chất lượng cao
  • Giúp tiết kiệm tài nguyên vì không phải sử dụng giao diện đồ họa

Tuy nhiên nhược điểm khó dùng thì vẫn không thay đổi được dù với bất cứ control panel dòng lệnh nào (khi so sánh với control panel dạng đồ họa).

Một điểm bạn cần lưu ý hiện có rất nhiều control panel dạng đồ họa miễn phí có giới hạn (freemium) hoặc giá rẻ:

  • Plesk miễn phí với 3 tên miền
  • CyberPanel miễn phí không giới hạn khi dùng OpenLiteSpeed, miễn phí có giới hạn 2GB RAM với LiteSpeed Enterprise
  • GridPane miễn phí khi dùng một máy chủ
  • DirectAdmin có chất lượng rất tốt, giá chỉ 2$/tháng
  • Vân vân

(Các thông tin cụ thể về hình thức miễn phí có thể thay đổi vào thời điểm bạn đọc, nhưng sẽ luôn có một kiểu miễn phí nào đó cho bạn chọn lựa).

Lời khuyên của tôi là nếu bạn không rành về kỹ thuật hoặc/và không quá hạn chế về kinh phí thì nên đầu tư vào control panel đồ họa, không chỉ dễ dùng, nó cũng *thường* ổn định và mạnh về mặt chức năng hơn.

Cuối cùng, bản thân plugin cache hay bất cứ plugin tối ưu nào khác chỉ phát huy được sức mạnh tối đa của nó trên nền tảng phù hợp.

Leave a Comment